بررسي مكرر اثري كه در دسترس نيست، دست‌انداختن مخاطبان و پژوهشگران ادبي است

خواندن كتابي كه در بسياري از آثار نقد ادبي معاصر مورد بحث قرار گرفته، حق جامعه ادبي است.

به گزارش واحد روابط عمومي دفتر نظارت بر حفظ و نشر آثار احمد شاملو، در پي انتشار خبر تجديد چاپ كتاب ''آهنگ‌هاي فراموش شده''، فرزند ارشد احمد شاملو با اعلام اين مطلب افزود: اين كتاب در بسياري از كتبي كه درباره شعر معاصر نوشته شده، مورد نقد و بررسي قرار گرفته كه از آن جمله مي‌توان به كتاب‌هاي ''موسيقي شعر'' (شفيعي كدكني)، ''تاريخ تحليلي شعر نو'' (شمس لنگرودي)، ''نقد آثار شاملو ''(عبدالعلي دستغيب)، ''شناختنامه شاملو '' (جواد مجابي)، ''زندگي و شعر شاملو'' (ع. پاشايي)، ''سفر در مه'' (پورنامداريان) ''نشان زن در آثار شاملو'' (پوران فرخزاد) و ''شاعر شبانه‌ها و عاشقانه‌ها'' (صاحب‌ا ختياري) اشاره كرد.

سياوش شاملو با اشاره به اينكه چهره‌هايي چون مرتضي كيوان(در سال 1326)، م.آزاد (در سال 1348)، مشيت علايي(در سال 1373) و مسعود خيام(در سال 1380) نقدهايي بر اين كتاب نوشته و منتشر كرده‌اند، ادامه داد: نمي‌توان اثري را تا اين اندازه در كتب و نشريات ادبي مورد بحث و تحليل قرار داد و خود اثر را از مخاطبان و پژوهشگران آثار ادبي پنهان كرد و عملا آنان را دست انداخت.

وي اظهار داشت: بسياري از علاقه‌مندان آثار شاملو، مقدمه شاملو بر اين كتاب و حتي عناوين فصل‌هاي آن را هم در نقدهاي گوناگوني كه بر آن نوشته شده خوانده و از آن مطلع‌اند. همچنين هر كدام از اين نقدها، برخي از اشعار اين كتاب را جهت بررسي نقل كرده‌اند.

مديرمسئول دفتر نظارت بر آثار شاملو با تاييد مخالفت شاملو با انتشار مجدد اين كتاب، گفت: وحشت شاملو از اين بود كه ''آهنگ ‌هاي فراموش شده'' به عنوان اولين اثر او منتشر شود و براي همين هم اين كتاب را در شمار آثار خود نمي ‌آورد و ما نيز معتقديم شاملو با ''قطعنامه'' نطفه مي ‌بندد و با ''هواي تازه'' متولد مي‌شود و ''آهنگ‌ هاي فراموش شده'' را نه اولين كتاب ''ا. بامداد'' كه به ‌قول خودش ''اولين قدم ‌هاي كودكي كه مي‌خواهد دست به ديوار راه برود'' و در عين حال نمايشي از قدرت قابل توجه قلم يك جوان در 16 تا 21 سالگي او مي‌د انيم.

وي افزود: شاملو بر ابتداي شناختنامه‌اي كه از او در سال 1377 چاپ شد، تصريح كرده است كه مطالب شناختنامه با همكاري خودش انتخاب شده و مي‌دانيم كه يكي از مطالب ''شناختنامه'' درباره ''آهنگ‌ه اي فراموش شده'' است. همچنين در كتاب ''زندگي و شعر شاملو'' (1378) نيز ''آهنگ‌هاي فراموش شده'' به‌عنوان اولين مجموعه از اشعار شاملو مورد بررسي تفصيلي قرار گرفت و 10 شعر آن هم نقل شد كه آن هم با نظر خود شاملو و با توجه به اوج‌گرفتن بحث‌هاي راجع به اين كتاب بود.

سياوش شاملو اظهار داشت: شاملو شعر ''خواب وجينگر'' را نيز از اين كتاب، بعدها با مختصر تغييري در مجموعه شعر ''باغ آينه'' منتشر كرد.

وي افزود: استحاله‌اي را كه در فروغ پس از انتشار سه كتاب شعر و شايد قدري دير اتفاق افتاد و منجر به ''تولدي ديگر'' شد، در شاملو پس از ''آهنگ‌هاي فراموش شده'' به‌سرعت و به‌صورت شگفت‌ا نگيزتري واقع مي‌شود و درك اين تحول عظيم تنها با مطالعه اين كتاب و كتاب پس از آن يعني ''قطعنامه'' ميسر است.

فرزند ارشد احمد شاملو ادامه داد: بنابراين تنها از اين گونه ممكن است كه به عمق و زيبايي اشعاري از كتاب ''قطعنامه'' همچون ''تا شكوفه‌ي سرخ يك پيراهن'' و ''سرود مردي كه خودش را كشته است'' (كه چهار بار نام اين كتاب در آن تكرار شده) و نيز شعر ''غزل بزرگ'' از كتاب ''هواي تازه'' كه به اين انقلاب دروني اشاره دارند، پي ببريم.

وي در مورد موضع آيدا شاملو در قبال چاپ اين اثر گفت: برخورد ايشان با اين حركت، احساسي و غيركارشناسي است. ايشان جايگاه رفيع خود را دارند اما در اين باره مي‌خواهند از جايگاه شاملو حكم ‌ك نند كه هيچ كس جز خود شاملو نمي‌تواند در آن قرار داشته باشد.

وي تاكيد كرد: اين اثر هرگز به‌صورت خام تجديد چاپ نخواهد شد و انتشار آن منضم به تحليل‌هاي صورت گرفته بر آن در نيم قرن اخير و در قالبي تازه همراه با مجموعه مقالاتي از شاملو در حدود 16 و 17 سالگي خواهد بود.

وي در پايان مطلب يك خبرگزاري را درباره جمع‌آوري اين كتاب از سطح بازار توسط شاملو و سوزاندن نسخ باقي‌مانده از آن، تكذيب كرد و گفت: ماجراي كتاب‌سوزي به سال 1333 بازمي‌گردد كه پليس پس از متواري شدن پدرم از يك در فرعي، به خانه ما در خيابان اميريه هجوم آورد و كتاب‌هاي پدرم را كه تعدادي از اين كتاب هم در ميانشان بود در حياط خانه و مقابل چشم ما ـ بچه‌ها ـ و مادرم كه  ''آهنگ‌هاي فراموش شده'' از طرف شاملو به او تقديم شده، به آتش كشيد.

سياوش شاملو